Logo Universiteit Utrecht

Nederlandse protestliedjes

Boek

 

In Op de vuist volgt Laurens Ham het spoor van het Nederlandstalige protestlied van de jaren zestig tot nu.

Wat verbindt de ontregelende acties van Provo uit 1966 en de boerenprotesten van vandaag? Wat heeft het kroningsoproer van 30 april 1980 gemeen met betogingen tegen racisme van dit moment? Precies: muziek. Sociale bewegingen gaan in Nederland al van oudsher hand in hand met protestliederen en strijdmuziek. Het waren godfathers Boudewijn de Groot en Armand die het genre op de kaart zetten en die met Bots, Normaal, Doe Maar, Typhoon, Akwasi en vele anderen een bonte stoet aan navolgers hebben gekregen. Maar is het protestliedje van toen nog hetzelfde als dat van nu? Allerminst.

Het protestlied veranderde mee met verschuivingen in het politiek-maatschappelijke landschap, en daarmee maakte de roep om protest en solidariteit langzaamaan steeds meer plaats voor expressie van identiteit. Zo verdeeld als Nederland er heden ten dage bij staat, zo divers zijn ook de protestliedjes die je nu hoort op radio, tv, YouTube en Spotify.

Koop lokaal: schaf Op de vuist als het even kan aan in je lokale boekhandel.

 

Mediaoptredens

  • Een voorpublicatie van het eerste hoofdstuk (over provo en Boudewijn de Groot) verscheen in Historiek op 26 november 2020 (laatste update 2 december 2020).
  • Het Radio 1-programma Nieuwsweekend interviewde me over het boek op 28 november 2020. Er waren verschillende fragmenten te horen, waaronder het weinig bekende ‘De dagen zijn geteld’ van Boudewijn de Groot, ‘Radicaal kapitaal’ van (De) Heideroosjes en ‘Botoman’ van Typhoon.
  • Op 1 december 2020 was ik te horen in een kort item in Brabants Bont, op Omroep Brabant. We spraken onder meer even over het nummer ‘Rits’ van de Brabantse groep Bertus Staigerpaip.
  • Een uitvoerig interview over het boek (door Paul van der Steen) verscheen op 2 december 2020 in Trouw. Er stonden veel fragmenten uit protestliedjes bij, van Vader Abraham tot Brigitte Kaandorp.
  • Op 2 december 2020 was ik ‘s avonds daarnaast te horen in het Radio 5-programma Volgspot (vanaf 1:07:00). Daarin was ‘De soldatenmoeder’ van Zangeres zonder Naam te horen, net als ‘Kejje nagaan’ van Het, ‘Het dorp’ van Wim Sonneveld en ‘De lange weg’ van Bots.
  • Op 4 december 2020 was ik te gast bij Aan tafel! op Radio M (vanaf 00:08:00). We bespraken onder meer de politieke kant van Alfred Jodocus Kwak, draaiden ‘Dame uit Suriname’ van Cherry Wijdenbosch en spraken over het ‘Tivoli-lied’ van Klein Orkest en de Utrechtse protestscene van de jaren 70 en 80.
  • In Het Parool van 5 december 2020 verscheen een interview (door Peter van Brummelen), onder meer over de vraag waarom we niet alleen aan links zouden moeten denken als het om protestliedjes gaat.
  • Op 5 december 2020 was ik ook een uur lang te horen in Tekst & Uitleg op Radio NH. Er waren verrassende liedjes helemaal te horen, waaronder ‘Kindjes van Van Agt’ van Het Vrouwenkabaret, ‘Ballade van de vrouwen’ van Cobi Schreijer en ‘Moeder’ van Verz Ed.
  • In de nacht van woensdag 9 tot donderdag 10 december 2020 werd er een uitzending van een uur besteed aan Op de vuist in NPO1’s wetenschapsprogramma Focus. Rose Heijnen en ik hadden het onder veel meer over Rock against Religion in 1979, over Tedje & de Flikkers en het vergeten nummer ‘Feministieser’ van Linda Luxaflex, maar ook ‘Zwarte Hollanders’ van Zwart Licht was helemaal te horen.
  • Op 10 december 2020 publiceerde ik een artikel in De Groene Amsterdammer gebaseerd op een sterk herzien fragment uit het boek, aangevuld met een nieuw interview. Over de feministische muziekscene van toen (gepersonificeerd door Ineke Verdoner) en nu (belichaamd door Eva van Manen) en over de noodzaak om vrouwelijk producerstalent serieus te gaan nemen.
  • Er werd een kort item over Op de vuist opgenomen in het Radio 2-programma Rinkeldekinkel op 12 december 2020. Onder meer de 7 seconden lange single ‘Nee’s niks’ van De Raggende Manne was daar in zijn geheel te horen.
  • Op 13 december was ik te gast in het L1-programma De Stemming. Ook Harold K en Henk Steijvers (bekend van Carboon en Janse Bagge Bend) schoven aan. We spraken onder meer over Limburgstalige protestmuziek en Harold voerde ‘Et zjwatte loak’ van Carboon live uit.